//

Analiza wydarzeń na Bliskim Wschodzie – Izrael i Palestyna

16 mins read

17 kwietnia 2022 r. dziesiątki ludzi zgromadziły się naprzeciwko siedziby Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża (MKCK) w oblężonej Strefie Gazy, aby zażądać od władz Izraela uwolnienia palestyńskich więźniów. Niedzielna demonstracja była jedną z kilku, które odbyły się na okupowanych terytoriach z okazji Dnia Więźniów Palestyńskich. Podczas uroczystości Palestyńczycy tradycyjnie okazują solidarność z więźniami izraelskich zakładów karnych. Tegoroczny Dzień Więźniów przypada po tym, jak ponad 300 Palestyńczyków zostało aresztowanych w wyniku interwencji policji na terenie meczetu Al-Aksa. Szacuje się, że w izraelskich więzieniach przetrzymywanych jest około 4 tys. Palestyńczyków, pojmanych podczas protestów czy zamieszek, nierzadko będących wynikiem prowokacji. Według palestyńskiej organizacji pozarządowej Addameer[1] 12 z 32 palestyńskich kobiet przetrzymywanych w izraelskich więzieniach to matki, znajduje się tam również 160 palestyńskich dzieci w wieku 12-17 lat[2].

Apele licznych demonstrantów o wolną Palestynę. Zdjęcie: Latrach Med Jamil (Unsplash), 09.05.2022.

W związku z powyższym Palestyńczycy coraz częściej przeprowadzają protesty i demonstracje uliczne, czego przykładem mogą być nawoływania liderów Hamasu do sprzeciwu wobec izraelskiego ucisku. Po raz kolejny na przestrzeni dwóch tygodni tysiące obywateli Palestyny wzięły udział w zgromadzeniu mającym na celu okazanie solidarności w obliczu izraelskich agresji w rejonie Gazy i Zachodniego Brzegu. W północnej części strefy Gazy 22 kwietnia 2022 r. setki protestujących wyszły na ulicę, trzymając transparenty deklarujące dominację Palestyny ​​nad spornym meczetem Al-Aksa. Skandowali również hasła wyrażające ubolewanie nad licznymi atakami ze strony Izraela na tamtejszych wiernych. Suhail al-Hindi, członek biura politycznego Hamasu, stwierdził, że tysiące ludzi przyłączyły się do marszu. Zrobiły to, aby wysłać wiadomość do osób zamieszkujących Jerozolimę. „Jesteśmy po waszej stronie” – powiedział Al-Hindi w przemówieniu. „Stoimy z wami, wspieramy was, chronimy waszą decyzję i bronimy waszych racji” – dodał, wzywając Palestyńczyków na Zachodnim Brzegu, by licznie zgromadzili się wokół świętego meczetu[3].

Kopuła na Skale – muzułmańskie sanktuarium na Wzgórzu Świątynnym w Jerozolimie, stanowiące jedno z najświętszych miejsc wyznawców islamu. Zdjęcie: Gary Chapman (Unsplash), 09.05.2022.

Nieco wcześniej, bo 18 kwietnia 2022 r., król Jordanii Abdullah w oficjalnym oświadczeniu powiedział, że stanowczo neguje agresję izraelskiej policji w czasie świętego czasu modlitwy muzułmanów. Stwierdził, że podważyły one ​​perspektywy przyszłego pokoju. Co więcej, działania te mogą przynieść odwrotny efekt do zamierzeń. Król Abdullah odbył kilka rozmów telefonicznych z przywódcami arabskimi i sekretarzem generalnym ONZ António Guterresem. Omówił „ważność powstrzymania wszelkich nielegalnych i prowokacyjnych środków izraelskich w Jerozolimie, które naruszają historyczny i prawny status quo w meczecie Al-Aksa, dążąc do dalszej eskalacji”. Ponadto dodał: „Izraelskie siły na terytoriach palestyńskich mogą zagrozić rozwiązaniu konfliktu i perspektywom wszechstronnego pokoju”. Tego samego dnia premier Jordanii Bisher al-Khasawneh stwierdził, że udziela stanowczego poparcia dla Palestyńczyków w związku ze starciami wynikniętymi na terytorium meczetu Al-Aksa. „Pozdrawiam każdego Palestyńczyka (…) który stoi dumnie i rzuca kamieniami we wszystkich syjonistów, którzy zbezcześcili meczet Al-Aksa pod ochroną izraelskiego rządu okupacyjnego” – zacytowała jordańska agencja informacyjna Petra[4].

Mniej więcej w tym samym czasie Liga Arabska wezwała naród izraelski do zaprzestania prowadzenia żydowskich modlitw w kompleksie meczetu. Ostrzegła, że takie działanie będzie rażącą obrazą dla uczuć muzułmanów, mogącą wywołać kolejny konflikt. Organizacja przerwała swoje milczenie w związku z brutalnymi starciami pomiędzy Palestyńczykami a policją izraelską na terenie meczetu. Liga stwierdziła, że Izrael ograniczył muzułmanom prawo do kultu, jednocześnie zezwalając ultranacjonalistycznym Żydom na wejście do świętego muzułmańskiego obiektu pod protekcją policji. „Nasze żądania są jasne. Al-Aksa i Haram al-Sharif są jedynym miejscem kultu dla muzułmanów” – powiedział dziennikarzom jordański minister spraw zagranicznych Ayman Safadi. Krótko po tym nastąpiło nadzwyczajne spotkanie członków Ligi. Zwołano je w celu omówienia tego, co nazwano „nielegalną izraelską polityką” w Jerozolimie. W spotkaniu uczestniczyły kraje członkowskie, które w ostatnim czasie unormowały więzi z Izraelem: Zjednoczone Emiraty Arabskie, Maroko, Tunezja, Algieria, Arabia Saudyjska, Katar, Egipt oraz przedstawiciele Autonomii Palestyńskiej[5]. Szef Ligi Arabskiej Ahmed Aboul Gheit powiedział, że Izrael narusza wielowiekową politykę, zgodnie z którą wyznawcy innych religii mogą odwiedzać kompleks Al-Aksa, ale nie mają prawa się modlić. Ponadto jordańska agencja Petra poinformowała, że Liga Arabska ostrzegła, iż działania izraelskich prowokatorów grożą rozszerzeniem „cyklu przemocy”, a ataki i naruszenia stanowią jawną prowokację dla muzułman. W odpowiedzi na te oskarżenia oraz zarzuty kierowane przez przedstawicieli Ligi Arabskiej władze Izraela stwierdziły, że od dawna egzekwują zakaz żydowskiej modlitwy na terenie meczetu. „Izrael utrzymuje status quo, który obejmuje wolność modlitwy dla muzułmanów i prawo do odwiedzin dla niemuzułmanów. Policja egzekwuje zakaz żydowskiej modlitwy” – powiedział Lior Haiat, rzecznik izraelskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych. „Przez ostatnie kilka lat Izrael nie pozwala Żydom odwiedzać Wzgórza Świątynnego w ciągu ostatnich 10 dni ramadanu, aby zapobiec jakimkolwiek starciom” – dodał[6].

„Path to Peace”  („Droga do Pokoju”) to mozaika tworzona przez ludzi marzących o wolności i pokoju, która mieści się w izraelskim moszawie Netiv HaAsara. Kreacja artystyczna umieszczona jest na murze granicznym, dzielącym Strefę Gazy i Izrael. Autorką projektu jest artystka – Tsameret Zamir. Idea moziaki polega na napisaniu osobistego życzenia na odwrocie kawałka mozaiki, a następnie przyklejeniu go do ściany. Zdjęcie: Levi Meir Clancy (Unsplash), 09.05.2022.

W środę 20 kwietnia bieżącego roku Safadi spotkał się z wysokimi urzędnikami Departamentu Stanu USA, w tym sekretarzem stanu Antonym Blinkenem, aby omówić plany zmniejszenia agresji na spornym terenie. Amerykański minister spraw zagranicznych powiedział, że otrzymał zapewnienia od władz Izraela, iż zostaną dołożone wszelkie starania, by powstrzymać żydowskich wiernych przed wejściem do meczetu. Poruszono także kwestię wydarzenia mającego miejsce późnym wieczorem 20 kwietnia, kiedy izraelska policja zablokowała pochód ponad tysiąca ultranacjonalistycznych demonstrantów, wymachujących izraelskimi flagami i krzyczącymi: „Śmierć Arabom”[7]. Udało się to uczynić przed ich dotarciem do Bramy Damaszku i muzułmańskiej dzielnicy Starego Miasta. Skrajnie prawicowy deputowany Itamar Ben Gvir, kontrowersyjny polityk opozycji, stanął na czele protestu po tym, gdy tego samego dnia premier Izraela Naftali Bennett zakazał mu wstępu na teren Bramy[8].

Pozostawiając temat stricte polityczny, warto pochylić się nad kwestią ataków rakietowych. Sporny palestyński obszar Zachodniego Brzegu generuje liczne konflikty z sąsiednim Izraelem, co widoczne jest poprzez pojedyncze incydenty rakietowe.

Jedynym z nich jest ten z 18 kwietnia 2022 r., kiedy Izrael zestrzelił rakietę wystrzeloną ze Strefy Gazy za pomocą systemu obrony powietrznej Iron Drome. Atak nastąpił podczas interwencji izraelskiej policji wokół spornego meczetu Al-Aksa, w której to obrażenia odniosło ponad 150 Palestyńczyków. Wywołała ona gniewną propalestyńską retorykę ze strony m.in. Jordanii czy Stanów Zjednoczonych. Żadna organizacja palestyńska działająca w Strefie Gazy nie przyznała się do przeprowadzenia ataku. W odwecie 19 kwietnia, jak podały palestyńskie media, w ciągu kilku godzin izraelskie samoloty uderzyły w obozy Hamasu i innego ugrupowania w Strefie Gazy. Wojsko poinformowało, że jednym z celów był zakład produkujący broń. Nie odnotowano żadnych ofiar[9]. Dwa dni później nastąpiło kolejne bombardowanie. Izraelskie siły lotnicze za pomocą myśliwców F-16 zrzuciły bomby w bliżej nieokreślone miejsca na terytorium Gazy. Atak miał być odwetem za wystrzelenie kolejnej rakiety ze Strefy Gazy oraz przeprowadzenie strajków w Issa przez uzbrojony oddział Hamasu – Brygadę Al-Kassam. Według doniesień rakieta spadła na otwartym terenie w Sderot. System obrony przeciwrakietowej Iron Dome nie został aktywowany. Pocisk wylądował na podwórku jednego z domów, powodując wstrząs kilku osób, w tym mężczyzny po siedemdziesiątce, którego ewakuowano do szpitala w Aszkelonie[10]. 25 marca 2022 r. izraelskie wojsko poinformowało, że posłało rakiety do Libanu, po tym, gdy samo zostało ostrzelane przez grupę bojową Hezbollah. Według doniesień rakieta wylądowała na otwartym terenie w północnym Izraelu, nie powodując żadnych uszkodzeń ani obrażeń[11].

Fragmenty mozaiki „Path to Peace” na murze Netiv HaAsara. Kolorowe elementy często zawierają słowa „pokój”, „nadzieja”, „bezpieczeństwo” w różnych językach. Tworzone są ręcznie w pobliskiej pracowni artystycznej. Zdjęcie: Levi Meir Clancy (Unsplash), 09.05.2022.

Sporny obszar Palestyny od początku powstania państwa Izrael generował wiele konfliktów i niesnasek. Fakt różnic etnicznych, kulturowych i religijnych nie czyni sytuacji korzystniejszej do zaprzestania agresji. Na przestrzeni następnych tygodni nie należy spodziewać się ustabilizowania sytuacji. Bardzo prawdopodobne jest wystąpienie kolejnych incydentów rakietowych, strajków ulicznych ze strony Palestyńczyków oraz postępujące działania wojskowe Izraela na obszarze Zachodniego Brzegu.


[1] Palestyńska organizacja pozarządowa z siedzibą w Ramallah. Monitoruje postępowanie z więźniami palestyńskimi aresztowanymi na Zachodnim Brzegu przez Izrael i Autonomię Palestyńską oraz zapewnia pomoc prawną, Our work, addamer.org, https://www.addameer.org/about/our-work, 22.04.2022.

[2] Palestinians mark prisoners’ day amid Jerusalem tensions,aljazeera.com, 17.04.2022, https://www.aljazeera.com/news/2022/4/17/palestinian-prisoners-day-4450-palestinians-held-in-jails, 21.04.2022.

[3] Hamas holds rally in Gaza over Israeli raids at Al-Aqsa Mosque,aljazeera.com, 22.04.2022, https://www.aljazeera.com/news/2022/4/22/hamas-rallies-in-gaza-against-israeli-raids-at-al-aqsa-mosque, 22.04.2022.

[4] T. Khalid, Jordan warns of ‘provocation’ in Jerusalem’s Al-Aqsa, Israel decries ‘incitement’,english.alarabiya.net, 18.04.2022, https://english.alarabiya.net/News/middle-east/2022/04/19/Jordan-warns-of-provocation-in-Jerusalem-s-Al-Aqsa-Israel-decries-incitement-, 20.04.2022.

[5] Arab League urges Israel to stop Jewish prayers at Al-Aqsa Mosque, aljazeera.com, 21.04.2022, https://www.aljazeera.com/news/2022/4/21/arab-league-jewish-prayers-at-al-aqsa-mosque-threaten-bloodshed, 22.04.2022.

[6] Israel says there is no change to status-quo at Jerusalem mosque compound,reuters.com, 21.04.2022, https://www.reuters.com/world/middle-east/israel-says-no-change-status-quo-jerusalem-mosque-compound-2022-04-21/, 24.04.2022.

[7] Tamże.

[8] Who is Itamar Ben Gvir, the settler leader whipping up Jerusalem tensions?, trtworld.com, 22.04.2022, https://www.trtworld.com/magazine/who-is-itamar-ben-gvir-the-settler-leader-whipping-up-jerusalem-tensions-56569, 24.04.2022.

[9] D. Williams, Israel downs Gaza rocket, admonishes Jordan as Jerusalem tensions simmer,reuters.com, 19.04.2022, https://www.reuters.com/world/middle-east/sirens-blast-heard-near-israel-gaza-border-possible-rocket-interception-2022-04-18/, 24.04.2022.

[10] M. Ahmed, Israeli Airstrikes Hit Gaza, Iron Dome Explodes Missiles,unicornriot.ninja, 22.04.2022, https://unicornriot.ninja/2022/israeli-airstrikes-hit-gaza-iron-dome-explodes-missiles/, 24.04.2022.

[11] Israel announces retaliatory strike on southern Lebanon after rocket fire,france24.com, 25.04.2022, https://www.france24.com/en/middle-east/20220425-israel-announces-retaliatory-strike-on-southern-lebanon-after-rocket-fire, 27.04.2022.

Dodaj komentarz

Your email address will not be published.

Zobacz w dziale: BEZPIECZEŃSTWO